Every June 16th, fans of the great Irish writer James Joyce find ways to mark the day his 1922 novel Ulysses took place (in 1904). Join us for virtual trips into the subconscious minds of Molly and Leopold Bloom… in Yiddish for the first time! Molly Bloom translated by poet Sholem Berger and performed by Caraid O’Brien; Leopold Bloom translated and performed by Shane Baker.

 

If you’d like to see the texts in both Joyce’s original and in Berger’s and Baker’s translations, here they are:

LEOPOLD BLOOM by James Joyce

Wine soaked and softened rolled pith of bread mustard a moment mawkish cheese. Nice wine it is. Taste it better because I’m not thirsty. Bath of course does that. Just a bite or two. Then about six o’clock I can. Six, six. Time will be gone then. She…

Mild fire of wine kindled his veins. I wanted that badly. Felt so off colour. His eyes unhungrily saw shelves of tins: sardines, gaudy lobsters’ claws. All the odd things people pick up for food. Out of shells, periwinkles with a pin, off trees, snails out of the ground the French eat, out of the sea with bait on a hook. Silly fish learn nothing in a thousand years. If you didn’t know risky putting anything into your mouth. Poisonous berries. Johnny Magories. Roundness you think good. Gaudy colour warns you off. One fellow told another and so on. Try it on the dog first. Led on by the smell or the look. Tempting fruit. Ice cones. Cream. Instinct. Orange groves for instance. Need artificial irrigation. Bleibtreustrasse. Yes but what about oysters? Unsightly like a clot of phlegm. Filthy shells. Devil to open them too. Who found them out? Garbage, sewage they feed on. Fizz and Red bank oysters. Effect on the sexual. Aphrodis. He was in the Red Bank this morning. Was he oysters old fish at table. Perhaps he young flesh in bed. No. June has no ar no oysters. But there are people like things high. Tainted game. Jugged hare. First catch your hare. Chinese eating eggs fifty years old, blue and green again. Dinner of thirty courses. Each dish harmless might mix inside. Idea for a poison mystery. That archduke Leopold was it. No. Yes, or was it Otto one of those Habsburgs? Or who was it used to eat the scruff off his own head? Cheapest lunch in town. Of course, aristocrats. Then the others copy to be in the fashion. Milly too rock oil and flour. Raw pastry I like myself. Half the catch of oysters they throw back in the sea to keep up the price. Cheap no-one would buy. Caviare. Do the grand. Hock in green glasses. Swell blowout. Lady this. Powdered bosom pearls. The élite. Crème de la crème. They want special dishes to pretend they’re. Hermit with a platter of pulse keep down the stings of the flesh. Know me come eat with me.

ייִדיש: ש. בייקער

ווײַנגעטונקען און פֿאַרווייכערטע צוגעקײַקלטע ברויט־אינגעווייד מושטאַרד אַ מאָמענט מייקעכצדיקער קעז. אַ גוטער ווײַן איז ער. דעם טעם דערפֿיל בעסער צוליבן נישט דורשטיק זײַן. וואַנע־ווירקונג, פֿאַרשטייט זיך. אַ לעק און אַ שמעק בלויז.  דאַן 6ע קען איך. 6, 6.  וועט שוין מער ניט זײַן די צײַט.  זי…

מילדער ווײַנפֿײַער האָט בײַ אים די אָדערן צעצונדן.  איך האָב עס גוט געוואָלט. זיך אויסגעדאַכט אזוי נישט־פּאַסיק. די אויגן זײַנע נישט־הונגעריק געזען פּאָליצעס פּושקעס: סאַרדינען, די רײַסיקע אָמאַר שטשיפּצעס. אַל די מאָדנע זאַכן וואָס מענטשן קלויבן אויס ווי עסן. פֿון מושלען אַרויס, ים־שנעקעס מיט שפּילקעס, פֿון ביימער, שנעקעס פֿון דר’ערד אַרויס עסן די פֿראַנצויזן, פֿון ים אַרויס מיט אַן אָנגעצונדן שטריק. נאַרישע פֿיש לערנען זיך גאָרניט במשך פֿון טויזנט יאָר. טאָמער ווייסט איר ניט אַ סכּנה עפּעס נעמען אין מויל אַרײַן. סאַמיקע יאַגדעס. דזשאַני מאַגאָריס. רונדקייט רייצט. די שרײַיִקע קאָליר וואָרנט אײַך אַוועקעט. איינער האָט דערציילט אַ צווייטן און אַזוי ווײַטער… קודם פּרוביר מיטן הונט. פֿאַרפֿירט פֿונעם ריח אָדער דעם אויסזען. רייציקע פֿרוכטן. פֿאַרפֿרוירנס. אײַזקרעם. אינסטינקט.  מאַראַנצן־סעדער צום בײַשפּיל. דאַרפֿן אַרײַנגעשטעלטע באַוואַסערונג. בלײַבטרוישטראַסע.  יאָ אָבער וואָס איז מכּוח די אויסטערס? מאַרנע ווי אַ שטיק לייכעץ. ברודיקע מושלען. אַ כאָלעריע זיי צו עפֿענען אויך.  ווער האָט זיך דערוווּסט וועגן זיי?  מיט מיסט, מיט אָפּגאַנג נערן זיי זיך. בלעזלעך מיט רויטער־ברעג אויסטערס. ווירקונג אויפֿן יצר־הרע. רייץ. געווען הײַנט פֿרי אין רויטער־ברעג.  געווען אויסטערס אַלטער פֿיש בײַם טיש.  אפֿשר יונגלײַב אין בעט. ניין. קיין ריש אין יוני, קיין אויסטערס ניט.  פֿאַראַן אָבער מענטשן וואָס ס’געפֿעלט פֿאַרפֿוילטס. דעם גאַנצן האָז צעשניטן אויף שטיקער מאַרנירט אין אייגענעם בלוט.  קודם־כּל כאַפּט דיך אַ האָז.  כינעזער עסן אייער אַלט אַ פֿופֿציק יאָר, בלאָ און גרין ווידער.  אָוונטברויט פֿון דרײַסיק געריכטן.  יעדער אומשעדלעכער מאכל קען זיך צונויפֿמישן אינעווייניק… אײַנפֿאַל פֿאַר אַ קרימינאַל־ראָמאַן.  דער־אָ אַרציהערצאָג לעאָפּאָלד איז עס געווען.  ניין.  יאָ, צי איז עס געווען אָטאָ איינער פֿון די האַפּסבורגס?  צי ווער עס פֿלעג עסן דעם פּאַרעך פֿון אייגענעם קאָפּ?  ביליקסטע מיטטאָג אין שטאָט.  פֿאַרשטייט זיך, אַריסטאָקראַטן.  דאַן מאַכן אַנדערע נאָך צו זײַן אין דער מאָדע. מילי אויך ים־אייל און מעל.  צוקער־געבעקס טייג האָב איך אַליין ליב.  אַ העלפֿט פֿון די געפֿאַנגענע אויסטערס וואַרפֿט מען צוריק אין ים אַרײַן אויפֿצוהאַלטן דעם פּרײַז. ביליק וואָלט קיינער ניט געקויפֿט.  קאַוויאַר.  אויפֿטאָן גרויסאַרטיק. רײַן אין גרינע כּוסות. גראַנדיעזער קערמעשל. מאַדאַם דאָס. געפּודערטע בוזעם־פּערל.  די עליט.  די סאַמע סמעטענע.  ווילן ספּעציעלע מאכלים זיך פֿאָרצושטעלן ווי… נזיר מיט אַ טעלערל בעבלעך אויף אָפּצושלאָגן די שטעך פֿונעם לײַב. קען מיך קום עס מיט מיר.

 

 

MOLLY BLOOM by James Joyce

 

“the sun shines for you” he said

the day we were lying among the rhododendrons on Howth head

in the grey tweed suit and his straw hat

the day I got him to propose to me

yes

first I gave him the bit of seedcake out of my mouth

and it was leapyear like now

yes

16 years ago my God

after that long kiss I near lost my breath

yes

he said I was a flower of the mountain

yes

so we are flowers all a woman’s body

yes

that was one true thing he said in his life

and the sun shines for you today

yes

that was why I liked him because I saw he understood

or felt what a woman is

and I knew I could always get round him

and I gave him all the pleasure I could

leading him on till he asked me to say yes

and I wouldn’t answer first only looked out over the sea and the sky

I was thinking of so many things he didn’t know of

Mulvey and Mr Stanhope and Hester and father and old captain Groves

and the sailors playing

and the sentry in front of the governors house

with the thing round his white helmet

poor devil half roasted

and the Spanish girls laughing in their shawls and their tall combs

and the auctions in the morning

the Greeks and the jews and the Arabs and the devil knows who else

from all the ends of Europe

and Duke street and the fowl market all clucking outside Larby Sharons

and the poor donkeys slipping half asleep

and the vague fellows in the cloaks asleep in the shade on the steps

and the big wheels of the carts of the bulls

and the old castle thousands of years old

yes

and those handsome Moors all in white and turbans like kings

asking you to sit down in their little bit of a shop

and the night we missed the boat at Algeciras

the watchman going about serene with his lamp

and O that awful deepdown torrent O

and the sea the sea crimson sometimes like fire

and the glorious sunsets and the figtrees in the Alameda gardens

yes

and all the queer little streets and the pink and blue and yellow houses

and the rosegardens and the jessamine and geraniums and cactuses

and Gibraltar as a girl where I was a Flower of the mountain

yes

and how he kissed me under the Moorish wall

and I thought well as well him as another

and then I asked him with my eyes to ask again

yes

and then he asked me would I

yes

to say yes my mountain flower

and first I put my arms around him

yes

and drew him down to me so he could feel my breasts all perfume

yes

and his heart was going like mad

and yes I said yes I will Yes.

ייִדיש: שלום בערגער

פֿאַר דיר שײנט די זון האט ער אַ זאג געטאן דעמאלט װען מיר זײנען געלעגן צװישן די ראָדאָדענראָנס אױף האַוט העד אין גרױסן טװיד־אנצוג און שרױענעם הוט יענעם טעג ווען איך האָב אים געבראַכט בעטן מיך מיט אים חתונה האָבן יאָ צו ערשט אים געגעבן דעם ביסן מאָנקוכן פֿון מויל אַרויס געווען ואָדר ווי איצט יא 16 יאר צוריק גאט מיינער נאך יענעם לאנגן קוש האב איך כמעט פארלוירן דעם אָטעם יא ער’ט געזאגט איך בין א בארגבלום יא מיר זענען אלע בלומען יא א פרויס קערפער יא אזא אמת האט ער געזאגט איןַ זיין לעבן און די זון שיינט פאר דיר היינט יא דערפאר איז ער מיר געפעלן ווייל איך האב געזען ווי ער פארשטייט אדער שפירט וואס ס’איז א פרוי און כ’האב געוואוסט אז איך האב אלע מאל געקענט אים איבעררעדן און כ’האב אים געגעבן די גאנצע תאווה וואס איך קען נאר און אים געפירט ביז ער האט מיר געבעטן צו זאגן יא און כ’האב צו ערשט נישט געענטפערט בלויז איבערגעקוקט איבערן ים און הימל געטראכט פון אזוי פיל זאכן וואס ער ווייסט נישט דערפון מולווי און מיסטער סטענהאפ און העסטער און פאטער און דעם אלטן קאפיטאן גרייווס און די מאטראסן וואס שפילן אלע-פייגך-פליען און כ’זאג-סטופ און וואשן-געשיר האט מען דאס גערופן אויפן האוון און דער וועכטער פארן גאווערנארס שטוב מיט דער זאך ארום זיין ווייסער קאסקע א רחמות אויפן יאט האלב געבראטן און די שפאנישע מיידלעך וואס לאכן אין זייערע שאלן און זייערע הויכע קאמען און די ליציטאציעס אין דער פרי און גרעקן און די אידן און די אראבער און איין טייווול ווייסט ווער נאך פון אלע עקן איייראפע און דיוק סטירט און די עופות-מארק קווקאען מחוץ לארבי שיירונס און די אייזלען נעבעך גליטשן זיך פארשלאפן און די מטושטושע טיפן אין די כאלאטן שלאפן אין שאטן אויף די טרעפ און די גרויסע רעדער פון די וועגענער פון די ביקן און דער אלטע שלאס אלט טויזנטער יארן יא און יענע שיינע מוסולמענער אין ווייסן הילוך און טורבאנען ווי מלכים בעטן זאלסט זיך צוזעצן אין זייער ביסל געשעפט און ראנדא מיט די אלטע פענצטערס פון די פאסאדאס אויגן קוקנדיק א רעשאטקע באהאלטן ביי איר געליבטער צו קושן דעם אייזן און די וויינגעשעפטן נישט דערעפנט אויף דער נאכט און די קאסטאנעטן און די נאכט מיר האבן פארשפעטיקט די שיף ביי אלזשעסיראס דער וועכטער א רואיקער ארומגייענדיק מיטן לאמטערן און אוי יענער שרעקעדיקער טיפער שטורעם אוי און דער ים דער ים שארלעך רויט א מאל ווי פייער און די הערלעכע שקיעות און די פייגנבוימער אין די אלאמעדא-גארטנס יא און די אלע מאדנע געסעלעך און ראזע און בלאע און געלע הייזער און די רויזגארטנס און די יעסאמין און געראניומס און קאקטוסן און גילבראלטאר מיידלווייז ווען איך בין געווען א בארגבלום יא ווען איך האב צו זיך אריינגעלייגט א רויז אין די האר ווי די אנדאלוסיאנער מיידלעך פלעגן ניצן צי זאל איך טראגן א רויטן יא און אזוי האט ער מיר געקושט אונטערן מוסולמענישן מויער און כ’האב געטראכט זאל זיין ער אזוי גוט ווי א צווייטער און דערנאך האב איך אים געבעטן מיט די אויגן ער זאל בעטן ווידער יא און דעמאלט האט ער מיך געבעטן וואלט איך יא צו זאגן יא מיין בארגבלום צו ערשט האב איך אים ארומגענומען יא און אים אראפגעפירט צו מיר ער זאל קענען שפירן מיינע בריסט כולו פארפום יא און זיין הארץ קלאפט ווי משוגע  און יא כ’האב געזאגט יא איך וויל  י  א.